CO TO JEST WIARA

Takie pytanie pojawia się bardzo często na katechezie i podczas rozmów z młodymi ludźmi. Moja odpowiedź będzie propozycją zwrócenia uwagi na zagadnienia, które mogą być pomocne przy próbie odpowiedzi. Chciałbym podać rozwiązanie, patrząc przez pryzmat współczesnego świata i opierając się na trzech podstawowych cechach wiary, którymi są: nadprzyrodzoność, rozumność, wolność.

Nadprzyrodzoność jest dziełem łaski Bożej, a nie tylko własną inicjatywą człowieka. Wiara jest darem i człowiek nie może do niej dojść jedynie o własnych siłach. Oryginalność wiary tkwi przecież w jej nadprzyrodzonym charakterze. Sama etymologia podpowiada nam, że wiara oznacza zaufanie, zawierzenie drugiej osobie. W wierze jest zawarta odpowiedź na wierność Pana Boga. Tak było z zawieraniem przymierza; Pan Bóg okazywał swoją wierność i tej wierności oczekiwał od całego ludu i każdego z osobna. Jest dla mnie istotne również to, że – jako relacja osobowa – wiara oznacza posłuszeństwo wobec objawionej woli Pana Boga. Zatem nadprzyrodzoność wiary nie neguje zaangażowania człowieka, lecz to zaangażowanie wprost zakłada. Konsekwencją wiary, jej początku i zakończenia, jest życie wieczne. Człowiek wierzy, aby mieć udział w życiu Pana Boga i dąży do wiecznego współprzebywania z Nim. To wskazuje nam, że podstawowym elementem w wierze jest nadprzyrodzoność.

Rozumność oznacza, że wiara jest aktem typowo ludzkim. Ma ona charakter racjonalny w dwojakim sensie: choć jest aktem przekraczającym zdolności człowieka, nie sprzeciwia się rozumowi oraz – jako działanie osobowe – nie może istnieć bez udziału ludzkiego rozumu. Rozum ma do odegrania wielką rolę wobec wiary, gdyż ona pokłada w nim ufność, opiera się na rozumie i go doskonali. Rozumność w wierze przejawia się w postawie i uczynkach (nazwać je możemy racjonalnymi), a nie tylko w powierzchownym albo emocjonalnym zaangażowaniu (co może być pozbawione wymiaru racjonalnego). Święty Jakub mówi, że wiara bez uczynków jest martwa.

Trzeci przymiot wiary stanowi wolność. Jeśli wiara ma mieć charakter osobowy, to powinna być dobrowolną postawą człowieka, w której dana osoba w sposób wolny przyjmuje Chrystusa. Człowiek nie ma przymusu, by przyjąć Pana Boga i Jego zbawczą propozycję. Wiara-jako wolna decyzja człowieka-jest odpowiedzią na samo objawienie się Pana Boga (element nadprzyrodzony). Zbawienie ofiarowane człowiekowi przynosi mu wyzwolenie z grzechów. Dlatego wiara wychodzi naprzeciw doświadczeniu ułomności i kruchości osoby, całe życie odnosi do Chrystusa. Warto zaakcentować dzisiaj to, że wiara stanowi dojrzałą i wolną decyzję człowieka, prowadzi do wolności jako sposobu życia, a jej celem jest uczynienie wierzącego wolnym. Zatem wolność jest obecna w samym stwierdzeniu: jestem wierzący!

Podane przymioty uzupełniają się i uwypuklają ważne zagadnienia związane z wiarą. Wiara jest dla mnie żywą relacją z Panem Bogiem, któremu staram się być posłuszny (element nadprzyrodzony), jest oparta na rozumie, który przyjmuje autorytet Boga i stara się poznać prawdy wiary oraz moim wolnym wyborem Chrystusa.